Jeroen Hartgers380

Ai bevestigd dat dit een roest reactie is van ijzer pigment met lood pigment. Dit kan dus ook gewoon veel later gebeurd zijn als tijdens het bakproces, maar dus ook tijdens het bakproces zelf.

Dit is wat Gemini er over te zeggen heeft:

Chemische Pigmentmenging vs. Oppervlaktevervuiling

Het bruine/roestachtige effect dat je langs de gele randband ziet, wordt veroorzaakt door een combinatie van pigmentchemie tijdens het bakproces en omgevingsfactoren van daarna:

Pigmentmengstelsel in de oven (Grand Feu / Moffeloven): In 18e-eeuws Delfts aardewerk werd geel voornamelijk gemaakt van Napels geel (loodantimonaat, Pb_2Sb_2O_7 of loodtingeel), terwijl rode of roodbruine pigmenten sterk afhankelijk waren van ijzeroxide (Fe_2O_3). Wanneer ijzerrood glazuur of verf vlak nabij of over een antimoon/lood-geel glazuur wordt aangebracht, smelten de ijzer- en loodantimonaatmatrices door de hoge temperatuur samen. Wanneer ijzeroxide oplost in een gesmolten loodantimonaat-glazuurmatrix, verschuift het heldere geel naar een vuile bruinoranje of roodbruine tint.

Roesten van ijzerpigmenten: Omdat 18e-eeuwse rode en bruine verven ongezuiverde ijzeroxiden bevatten (natuurlijke aardepigmenten zoals rode oker of gebrande omber), kunnen hoge concentraties ijzer het gebakken glazuur een letterlijk roestachtig uiterlijk geven.

Oude Restauratie of Verkleuring: De foto toont duidelijke glazuurschade, schilfers en blootgelegd aardewerk langs de voet/rand. Onbedekt, poreus keramiek absorbeert over de eeuwen heen gemakkelijk vocht, oliën en vuil, wat leidt tot donkerbruine vlekken langs de glazuurranden. Als het stuk ooit een oude restauratie heeft ondergaan, kunnen gedegradeerde lijmresten of op ijzer gebaseerde vulmiddelen eveneens oxideren tot een roestbruine vlek.

Belangrijkste Visuele Kenmerken

IJzermigratie: Gebakken ijzeroxide loopt uit in aangrenzende loodtinglazuurlagen, wat modderige bruine gradiënten veroorzaakt.

Vlekken in de Scherf: Scherven zonder glazuur nemen vervuiling uit de omgeving op, wat roestkleurige kringen rondom de glazuurbreuken vormt.

Als er ook groen glazuur onder zit (en dat lijkt aan de hand van de nieuwe foto's het geval) dan is het zeker de moeite om het overschilderde groen weg te halen.

De vraag is natuurlijk:
Waarom is er nieuw groen aangebracht over het onderglazuur oude groen?
Het antwoord is vaak dat er een restauratie was en om dat te verdoezelen worden er andere gebieden ook overschilderd om alles weer gelijk van kleur te maken.

Dat heel grote gebied in het midden ziet er wat verdacht uit, maar ik kan mis zijn. 
Ik zie ook hier en daar kleine scheurtjes in het glazuur, die ook duiden op een avontuurlijk verleden van deze vaas.

De beste en veiligste manier om het groen weg te halen is met een hobby scalpel met verwisselbare bladen. Een set kost meestal rond de 9 euro bij een online hobby winkel. Het mes moet binnen een hoek van ongeveer 10 graden gebruikt worden. Dan is er geen enkele schade aan het glazuur. Uiteraard met hele kleine stukjes tegelijk van 1 of 2 millimeter lang.