Kunstmuseum Den Haag

Twee schalen

0

De twee identiek uitgevoerde, diepe schalen hebben een brede, vlakke rand met geschulpte buitenrand en afgekante hoeken. De vorm van de schaal herhaalt zich in die van de standring. De decoratie toont een landschappelijk tafereel met twee figuren onder een boom. Voor de toepassing van de symmetrische randversiering greep men terug op het voor die tijd ouderwetse lambrequinmotief en krullend blad- en bloemwerk. Toch paste men in de tweede helft van de achttiende eeuw ook eigentijdse ornamenten in rococo stijl toe, zoals op een 1760 gedateerd bord uit bakkerij De Porceleyne Byl en op de voet van een tuinvaas uit De Witte Ster.

De sierornamenten op de onderkant zijn ontleend aan Oosterse symbolen uit de Taoïstische en Boeddhistische iconografie, zoals die werden aangetroffen op het eerste geïmporteerde blauwwitte exportporselein.

Afgezien van ondiepe schaalvormen met een lage opstaande rand en het hier beschreven rechthoekige model, brachten de Delftse producenten reeds vanaf omstreeks de jaren veertig van de achttiende eeuw een diep vierkant model op de markt. Gelet op diverse Z:Dex gemerkte exemplaren was het Zacharias Dextra van plateelbakkerij de Drie Posteleyne Astonne die zo’n type voorwerp maakte en het zelfs van een fraaie goudbeschildering liet voorzien. Het Gemeentemuseum Den Haag bezit een dergelijke niet gemerkte schaal.

Van rechthoekige schalen die in een aantal verschijningsvormen werden geproduceerd, zijn naast ongemerkte exemplaren diverse gemerkte voorbeelden bekend. Het betreffen zowel afzonderlijke stukken als exemplaren die deel uitmaken van een servies. Uit plateelbakkerij De Witte Ster is een uitgebreid tafelservies bekend met als versieringsornament een gekroond familiewapen. Naast allerlei platgoed en voorwerpen als een terrine en een stel kandelaars behoort daartoe tevens ons type schal. Of onze schalen ooit tot een servies behoorden, is vooralsnog onbekend. Het zullen waarschijnlijk artikelen uit het productieassortiment zijn geweest die zowel afzonderlijk en als onderdeel van een servies waren te verkrijgen.

Merk
figuratief teken van een ster DVDB 160 (op onderkant)
Afmetingen
hoogte 7 cm breedte 31 cm diepte 26,4 cm
Collectie
Kunstmuseum Den Haag
Code
400242
Herkomst
legaat, 1904
Unieke code
Kunstmuseum Den Haag 0400242